Πτώσεις στην τρίτη ηλικία: πώς τις προλαμβάνουμε

Πόσο σοβαρό είναι το πρόβλημα

Σύμφωνα με τον ΠΟΥ, το 2023 περίπου 842.000 άνθρωποι πέθαναν από πτώσεις σε όλο τον κόσμο, και το 71% ήταν άνω των 60. Οι πτώσεις είναι η δεύτερη αιτία θανάτου από ακούσιο τραυματισμό, μετά τα τροχαία.

Ακόμη και όταν δεν είναι θανατηφόρες, οι πτώσεις προκαλούν κατάγματα, χτυπήματα στο κεφάλι, απώλεια ανεξαρτησίας και ανάγκη για μακροχρόνια φροντίδα.

Τι αυξάνει τον κίνδυνο

• Προβλήματα ισορροπίας, δύναμης ή βαδίσματος
• Προβλήματα όρασης ή μνήμης
• Φάρμακα ή παθήσεις που προκαλούν ζάλη ή χαμηλή πίεση
• Επικίνδυνες σκάλες και κακός φωτισμός στο σπίτι

Η άσκηση είναι το πιο δυνατό εργαλείο

Ο ΠΟΥ αναφέρει ανασκόπηση στην οποία η άσκηση μείωσε τις πτώσεις κατά περίπου 23%. Για ηλικιωμένους που ζουν στο σπίτι τους συνιστώνται ασκήσεις που προκαλούν την ισορροπία και ασκήσεις λειτουργικής δύναμης. Το Tai Chi είναι επίσης καλή επιλογή.

Η World Physiotherapy αφιέρωσε την Παγκόσμια Ημέρα Φυσιοθεραπείας του 2025 στη γήρανση με υγεία και στην πρόληψη της ευθραυστότητας και των πτώσεων. Παραδείγματα ασκήσεων που προτείνει:

• Σήκωμα από την καρέκλα χωρίς τα χέρια
• Καθίσματα (squats)
• Άπλωμα των χεριών προς διάφορες κατευθύνσεις όρθιοι
• Βήματα μπροστά, πίσω και στο πλάι
• Περπάτημα με διαφορετικές ταχύτητες
• Εξάσκηση στο να σηκώνεστε από το πάτωμα

Οι ασκήσεις πρέπει να είναι απαιτητικές αλλά ασφαλείς και να δυσκολεύουν σταδιακά.

Ασφάλεια στο σπίτι

Ο ΠΟΥ αναφέρει ότι ο έλεγχος του σπιτιού για κινδύνους μείωσε τις πτώσεις κατά 38% σε ηλικιωμένους με αυξημένο κίνδυνο. Απλές αλλαγές: χειρολαβές στο μπάνιο, στερέωση των χαλιών, καλύτερος φωτισμός, κατάλληλα παπούτσια.

Αν έχετε πέσει πάνω από δύο φορές τον τελευταίο χρόνο, αν τραυματιστήκατε σε πτώση ή αν δεν μπορείτε να σηκωθείτε μόνοι σας, ζητήστε αξιολόγηση. Ο ΠΟΥ προτείνει επίσης έλεγχο των φαρμάκων από τον γιατρό σας.